Freedom blokkeert NLconnect-lijst, maar schrapt Litouwse bronlijst

De Europese Unie verplicht internetproviders om websites van gesanctioneerde Russische mediakanalen offline te halen. Freedom vindt censuur geen goed middel. Wij staan voor internetvrijheid en voor een open internet.

Toch voeren wij de blokkade nu uit. Wij doen dat onder protest.

Waarom nu? Omdat we de rechtszaak die wij samen met de FOIC (Freedom of Information Coalition) aanspanden, hebben verloren. Daarmee ligt de plicht tot blokkeren juridisch vast. Ons verzet tegen de blokkade zelf levert nu geen ruimte meer op.

Lees ook onze eerdere berichtgeving over deze zaak, waaronder:

• We verloren de rechtszaak. Maar de strijd om een open internet is nog niet voorbij (11 april 2025)
• Freedom reageert op nieuwe lijst met te blokkeren domeinen (15 december 2025)

Nieuw hoofdstuk: dwang tot blokkade, maar rechtsonzekerheid
We zitten nu in een nieuw hoofdstuk. De overheid verplicht ons om te blokkeren, maar geen enkele Nederlandse autoriteit levert een officiële lijst met domeinen aan.

Dat zet ons klem:

• de ACM ziet toe op netneutraliteit, dus op een open en gelijk internet
• het OM kan sancties handhaven als wij niet blokkeren wat volgens de sancties moet

Wij moeten dus blokkeren, maar wij moeten ook zelf uitzoeken wat we precies moeten blokkeren. Dat hoort niet zo. Het interpreteren van een sanctie en het geven van een duidelijk bevel hoort bij de overheid.

Waarom we de NLconnect-lijst gebruiken
Er bestaat geen officiële Nederlandse lijst. We kunnen dus niet “de juiste” lijst kiezen, want die levert niemand.

In de praktijk volgt een groot deel van de sector nu de referentielijst van NLconnect. NLconnect is een brancheorganisatie van providers en vertegenwoordigt dus ook ons. Hun lijst helpt als praktische standaard, maar blijft in de kern een advies. Er zitten geen harde garanties aan dat de lijst tegelijk genoeg is én niet te ver gaat.

We zochten ook zelf contact met de EU sanctie helpdesk en de Nederlandse sanctie helpdesk. Daar kregen we geen officiële domeinenlijst. We kregen wel dezelfde richting terug: werk met bestaande voorbeelden en de lijst die in Nederland als praktische standaard gebruikt wordt. In de praktijk kom je dan uit bij NLconnect.

Wat we nu doen
NLconnect publiceerde een referentielijst met te blokkeren domeinen, opgebouwd uit bronlijsten uit andere EU landen. Freedom gebruikt die NLconnect-lijst, met één duidelijke correctie:

Wij nemen de Litouwse bronlijst niet over.

Concreet:

• wij blokkeren op basis van de NLconnect referentielijst
• wij gebruiken daarbij de bronnen uit Duitsland, Oostenrijk, Estland, Finland, Denemarken en de kleine Nederlandse bron
• wij blokkeren geen domeinen die alleen via de Litouwse bronlijst in de NLconnect-lijst terechtkomen

Waarom we Litouwen schrappen
De Litouwse bronlijst bevat aantoonbaar domeinen die veel breder zijn dan “Russische staatsmedia”. Voorbeelden:

Voorbeelden:

• odysee.com, een platform dat je kunt vergelijken met YouTube
• sharechat.com, een groot sociaal netwerk uit India met honderden miljoenen gebruikers

Wij zien niet hoe zulke algemene platforms als “Russische staatsmedia” onder de sancties zouden moeten vallen. Als wij die domeinen blokkeren, dan blokkeren wij evident meer dan de sancties beogen. Dat kan Freedom moreel niet verantwoorden.

Daar komt nog iets bij: het corrigeren van foutpositieven werkt nu praktisch niet.

We meldden odysee.com als mogelijk foutpositief. NLconnect gaf aan dat zij domeinen niet zomaar uit de referentielijst kan verwijderen als het domein uit een buitenlandse bronlijst komt. Dan moet de toezichthouder in dat land de bronlijst aanpassen. Ook als een platform zelf maatregelen neemt, blijft het onduidelijk hoe snel en via welke route zo’n domein verdwijnt.

Kort gezegd: we moeten blokkeren, maar we krijgen geen officiële lijst én we krijgen geen werkbaar correctieproces. Dat is onhoudbaar.

Dit is precies het probleem
Door het ontbreken van een Nederlandse lijst komen wij in een ongemakkelijke positie. Wij moeten zelf oordelen welke domeinen wel of niet onder de sancties vallen. Dat willen wij niet. Dat hoort ook niet bij de rol van een internetprovider.

Daarom roepen wij het OM op om duidelijkheid te geven:

• komt er een officiële Nederlandse lijst, ja of nee?
• als die er niet komt, op welke bronlijst moeten providers zich dan baseren?
• hoe melden we aantoonbare fouten en hoe corrigeert iemand die snel en transparant?

Wij hebben het OM onze zienswijze uitgelegd en om een formele reactie gevraagd.

Overzicht bronlijsten en aantallen
Dit overzicht laat zien hoeveel domeinen elke bronlijst bevat en wie in dat land daarvoor verantwoordelijk is. Let op: dit zijn bronlijsten, niet ons eindtotaal.

Tot slot
Freedom blijft tegen censuur. Wij blijven voor internetvrijheid. We voeren deze blokkades uit omdat de wet ons daartoe dwingt, maar we weigeren domeinen te blokkeren die aantoonbaar buiten de sancties vallen.

We willen dat de overheid haar verantwoordelijkheid pakt. Een blokkade zonder officiële lijst en zonder duidelijk correctieproces is niet houdbaar.